Luật sư soạn thảo, rà soát hợp đồng kinh tế giúp doanh nghiệp nhận diện rủi ro trước khi ký. Dịch vụ này cũng hỗ trợ xử lý các điểm bất lợi trong dự thảo. Một hợp đồng tốt không chỉ cần đúng mẫu và đủ điều khoản. Văn bản phải phản ánh chính xác giao dịch thực tế. Rủi ro cần được phân bổ hợp lý giữa các bên. Hợp đồng cũng phải có cơ chế xử lý khi đối tác vi phạm.
Trong thực tế, nhiều tranh chấp không bắt đầu từ hành vi gian dối. Nguyên nhân có thể là cách diễn đạt mơ hồ. Phạm vi công việc cũng có thể chưa đo lường được. Một số hợp đồng do người không đủ thẩm quyền ký. Điều kiện thanh toán đôi khi thiếu chứng từ cần thiết. Chế tài cũng có thể không phù hợp với luật áp dụng. Khi tranh chấp xảy ra, một câu chữ sai có thể làm giảm khả năng thu hồi nợ. Sai sót đó còn ảnh hưởng đến yêu cầu bồi thường hoặc quyền chấm dứt hợp đồng.
Bài viết phân tích cách tổ chức việc soạn thảo và kiểm tra hợp đồng dưới góc nhìn quản trị rủi ro của Công ty Luật TNHH OPIC và Cộng sự.
Luật sư soạn thảo, rà soát hợp đồng kinh tế chuyển mục tiêu kinh doanh thành các điều khoản cụ thể. Mỗi điều khoản cần xác định rõ quyền và nghĩa vụ. Phương án xử lý cũng phải áp dụng được trên thực tế.
Tùy hồ sơ, Luật sư soạn thảo, rà soát hợp đồng kinh tế thường thực hiện các nhóm công việc sau:
Tìm hiểu giao dịch: Xác định mục tiêu, đối tượng, quy trình vận hành, dòng tiền và các điểm doanh nghiệp không thể nhượng bộ;
Kiểm tra chủ thể: Đánh giá tư cách pháp lý, người đại diện, phạm vi ủy quyền và điều kiện kinh doanh của các bên;
Xác định luật áp dụng: Phân biệt quan hệ dân sự, thương mại hoặc quan hệ chịu sự điều chỉnh của pháp luật chuyên ngành;
Soạn thảo hoặc hiệu chỉnh: Chuyển thỏa thuận thương mại thành điều khoản rõ ràng, nhất quán và có thể chứng minh;
Phân bổ rủi ro: Quy định trách nhiệm đối với chậm tiến độ, hàng hóa không phù hợp, vi phạm bảo mật, sự kiện bất khả kháng và lỗi của bên thứ ba;
Thiết kế chế tài: Xây dựng cơ chế phạt vi phạm, bồi thường, tạm ngừng, đình chỉ, chấm dứt và thu hồi công nợ;
Hỗ trợ đàm phán: Giải thích mức độ rủi ro, đề xuất phương án thay thế và ghi nhận đúng nội dung các bên đã thống nhất;
Hoàn thiện hồ sơ ký: Rà lại phụ lục, tài liệu dẫn chiếu, thẩm quyền ký, thứ tự ưu tiên và quy trình lưu chứng cứ.
Kết quả tư vấn cần giúp lãnh đạo trả lời ba câu hỏi. Doanh nghiệp phải thực hiện nghĩa vụ nào? Doanh nghiệp sẽ nhận được quyền lợi gì? Nếu giao dịch sai kế hoạch, doanh nghiệp có thể xử lý ra sao?

Không phải giao dịch nào cũng cần quy trình phức tạp. Tuy nhiên, chi phí kiểm tra trước thường thấp hơn chi phí xử lý một hợp đồng đã thực hiện sai.
Giá trị hợp đồng càng lớn, hậu quả của một sai lệch càng đáng kể. Hợp đồng dài hạn thường được triển khai qua nhiều giai đoạn. Doanh nghiệp phải kiểm soát mọi thay đổi về phạm vi. Cơ chế nghiệm thu từng phần cũng cần rõ ràng. Giá và thời điểm chuyển rủi ro phải được dự liệu từ đầu.
Luật sư nên tham gia trước khi doanh nghiệp chốt báo giá. Thời điểm phù hợp có thể trước khi ký biên bản ghi nhớ. Nếu điều kiện thương mại đã cố định, khả năng sửa hợp đồng sẽ bị hạn chế.
Giao dịch phức tạp thường đặt ra nhiều nhóm rủi ro cùng lúc. Ví dụ gồm phân phối độc quyền, chuyển giao công nghệ hoặc hợp tác kinh doanh. Giao dịch xuyên biên giới còn liên quan đến ngoại hối và thuế. Các bên cũng phải xem xét quyền sở hữu trí tuệ. Luật áp dụng và ngôn ngữ hợp đồng cần được thống nhất. Khả năng thi hành phán quyết cũng phải được đánh giá.
Việc dịch mẫu hợp đồng trong nước sang tiếng Anh thường chưa đủ. Bản dịch có thể đúng từ ngữ nhưng sai bối cảnh pháp lý. Cấu trúc hợp đồng phải được thiết kế theo từng thương vụ.

Quy trình cần kiểm tra đồng thời tính hợp pháp, tính thương mại và khả năng thực thi.
Luật sư soạn thảo, rà soát hợp đồng kinh tế kiểm tra tên pháp lý và mã số doanh nghiệp. Người đại diện và căn cứ ủy quyền cũng được rà soát. Với ngành nghề có điều kiện, luật sư kiểm tra thêm giấy phép của đối tác.
Đối tượng hợp đồng phải đủ rõ để đánh giá việc hoàn thành nghĩa vụ. Với hàng hóa, hợp đồng nên ghi mã hàng và xuất xứ. Thông số, dung sai và bao bì cũng cần được xác định. Tiêu chuẩn kiểm tra phải gắn với phương pháp đo cụ thể. Với dịch vụ, các bên nên thống nhất đầu ra và tiến độ. Nhân sự, số lần sửa và công việc ngoài phạm vi cũng cần được nêu rõ.
Hợp đồng cần nêu rõ giá đã bao gồm thuế hay chưa. Chi phí vận chuyển và bảo hiểm phải được phân bổ cụ thể. Các bên cũng cần dự liệu những khoản có thể phát sinh. Đồng tiền thanh toán và tỷ giá phải phù hợp với giao dịch. Thời hạn xuất hóa đơn cần thống nhất với bộ chứng từ thanh toán.
Nhóm điều khoản này thường quyết định khả năng thu tiền. Hợp đồng cần nêu địa điểm và thời gian giao. Cách kiểm đếm phải phù hợp với loại hàng hóa. Thời hạn thông báo khiếm khuyết cũng cần rõ ràng. Các bên phải dự liệu hậu quả khi một bên không phối hợp nghiệm thu.
Mỗi cam kết phải gắn với một rủi ro có ý nghĩa. Bên bán có thể phải bảo đảm quyền sở hữu hàng hóa. Bên cung cấp nội dung phải có quyền sử dụng tài sản trí tuệ. Nghĩa vụ tuân thủ pháp luật và bảo mật cũng cần được xác định. Hợp đồng nên quy định trách nhiệm khi quyền của bên thứ ba bị xâm phạm.
Hợp đồng cần phân biệt:
Phạt vi phạm: Khoản tiền được áp dụng khi có thỏa thuận và xảy ra hành vi vi phạm đã xác định;
Bồi thường thiệt hại: Cơ chế khôi phục tổn thất thực tế theo điều kiện pháp luật và thỏa thuận áp dụng;
Lãi chậm trả: Khoản phát sinh do chậm thanh toán, cần quy định phù hợp với quan hệ và luật điều chỉnh;
Giới hạn trách nhiệm: Mức trần, loại thiệt hại được loại trừ và các ngoại lệ phù hợp.
Doanh nghiệp thường chú ý cách bắt đầu nhưng ít chuẩn bị cách kết thúc. Hợp đồng cần xác định vi phạm nào được phép khắc phục. Thời hạn khắc phục phải đủ rõ để áp dụng. Một số vi phạm nghiêm trọng có thể dẫn đến chấm dứt ngay. Các nghĩa vụ còn tồn tại sau chấm dứt cũng cần được liệt kê.
Không nên viết điều khoản bất khả kháng bằng một danh sách sự kiện. Hợp đồng cần quy định nghĩa vụ thông báo và chứng minh. Bên bị ảnh hưởng vẫn phải giảm thiểu thiệt hại. Thời gian miễn trách nhiệm cần có giới hạn. Nếu sự kiện kéo dài, bên còn lại có thể cần quyền chấm dứt.
Các bên cần chọn cơ quan giải quyết tranh chấp phù hợp. Hai lựa chọn phổ biến là Tòa án và trọng tài thương mại. Điều khoản trọng tài phải thể hiện thỏa thuận rõ ràng. Tên tổ chức trọng tài cần được ghi chính xác.

Luật sư soạn thảo, rà soát hợp đồng kinh tế bắt đầu bằng việc tìm hiểu giao dịch. Sau đó, luật sư xác định mức rủi ro doanh nghiệp có thể chấp nhận.
Doanh nghiệp cung cấp bản dự thảo và báo giá. Hồ sơ nên có trao đổi với đối tác và tài liệu kỹ thuật. Các thỏa thuận trước đó cũng cần được cung cấp đầy đủ. Luật sư soạn thảo, rà soát hợp đồng kinh tế làm rõ vai trò của từng bên. Dòng công việc, dòng tiền và thời hạn dự kiến được xác định riêng.
Luật sư phân loại rủi ro theo khả năng xảy ra và mức độ ảnh hưởng. Các vấn đề về hiệu lực cần được xử lý trước. Tiếp theo là những điều khoản tác động đến dòng tiền và tiến độ. Rủi ro về tài sản, bảo mật và sở hữu trí tuệ cũng được xem xét.
Doanh nghiệp cần cho biết giới hạn có thể nhượng bộ. Nhờ đó, luật sư có cơ sở đề xuất phương án đàm phán. Mỗi đề xuất nên gắn với hậu quả cụ thể. Cách tiếp cận này giúp lãnh đạo ra quyết định nhanh hơn.
Nếu xây dựng hợp đồng mới, luật sư thiết kế cấu trúc theo giao dịch. Nếu rà soát mẫu của đối tác, từng nội dung sửa cần được thể hiện rõ. Luật sư có thể kèm nhận xét cho các thay đổi quan trọng. Lý do pháp lý hoặc thương mại cần được giải thích ngắn gọn.
Luật sư trình bày các điểm rủi ro theo thứ tự ưu tiên. Doanh nghiệp lựa chọn phương án dựa trên mục tiêu thương mại. Khi cần, luật sư tham gia cuộc họp với đối tác. Nội dung thống nhất phải được cập nhật vào đúng phiên bản hợp đồng.
Đàm phán hiệu quả không có nghĩa là bác bỏ mọi đề xuất. Mỗi bên đều có lợi ích cần bảo vệ. Luật sư cần tìm phương án cân bằng nhưng vẫn kiểm soát được hậu quả. Những điểm chưa thống nhất phải được ghi nhận để tiếp tục xử lý.
Trước khi ký, luật sư đối chiếu phiên bản cuối và các phụ lục. Thông tin chủ thể và thẩm quyền ký được kiểm tra lại. Số trang và hình thức chữ ký cũng cần thống nhất. Sau khi ký, doanh nghiệp nên lưu toàn bộ tài liệu liên quan. Hồ sơ đầy đủ giúp phục vụ quản lý, quyết toán và giải quyết tranh chấp.
Tại OPIC & Associates, hợp đồng được xem là công cụ quản trị giao dịch và kiểm soát rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp. Luật sư không chỉ rà soát tính hợp lệ của từng điều khoản mà còn đánh giá khả năng thực thi, quy trình nội bộ và hệ thống chứng từ liên quan đến hợp đồng.
Hãng luật OPIC được dẫn dắt bởi Luật sư Phó Dũng cùng đội ngũ luật sư, cộng sự giàu kinh nghiệm, mạng lưới trên toàn quốc và kết nối tại hơn 15 quốc gia. OPIC đồng thời quy tụ các chuyên gia, cố vấn có nhiều năm kinh nghiệm thực tiễn như thẩm phán, điều tra viên cao cấp và thanh tra.
OPIC hỗ trợ soạn thảo hợp đồng mới, rà soát hợp đồng của đối tác, chuẩn hóa hệ thống hợp đồng nội bộ, đàm phán và tư vấn quá trình thực hiện hợp đồng. Khi phát sinh tranh chấp, luật sư tiếp tục đánh giá hồ sơ, quyền và nghĩa vụ của các bên để xây dựng phương án xử lý phù hợp với mục tiêu của doanh nghiệp.
Phạm vi và nội dung tư vấn được xác định theo từng hồ sơ, phù hợp với tính chất giao dịch và mức độ rủi ro pháp lý của doanh nghiệp.

Thời gian phụ thuộc vào độ dài và tính chất giao dịch. Tài liệu dẫn chiếu cũng ảnh hưởng đến tiến độ. Hợp đồng chuyên ngành thường cần thêm thời gian nghiên cứu. Giao dịch có yếu tố nước ngoài hoặc nhiều phụ lục cũng vậy. Doanh nghiệp nên gửi hồ sơ trước ngày dự kiến ký.
Không. Luật sư không thể loại bỏ mọi rủi ro từ hành vi của các bên. Biến động khách quan cũng nằm ngoài khả năng kiểm soát. Dịch vụ giúp giảm những rủi ro có thể dự liệu. Quyền, nghĩa vụ và cơ chế xử lý sự cố sẽ rõ ràng hơn.
Có thể cần. Mẫu nên được kiểm tra khi pháp luật thay đổi. Mô hình kinh doanh hoặc chính sách giá mới cũng có thể làm mẫu cũ lỗi thời. Quy trình vận hành thay đổi sẽ kéo theo yêu cầu sửa điều khoản. Mẫu chung cũng cần điều chỉnh cho giao dịch lớn hoặc có rủi ro cao.
Thông điệp dữ liệu không bị phủ nhận giá trị chỉ vì có dạng điện tử. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải kiểm tra yêu cầu về hình thức giao dịch. Phương thức ký cần cho phép xác định người ký. Tính toàn vẹn của dữ liệu cũng phải được bảo đảm. Quy trình lưu trữ cần phù hợp với pháp luật áp dụng.
Có, nếu phạm vi công việc được xác định rõ. Tuy nhiên, các điều khoản thường có quan hệ chặt chẽ. Ví dụ, việc đánh giá chế tài cần dựa trên nghĩa vụ và thời hạn. Quy định về nghiệm thu và chấm dứt cũng phải được đọc cùng. Luật sư nên nhận toàn bộ hợp đồng để tránh bỏ sót mối liên hệ.
Hợp đồng kinh tế chuyển thỏa thuận thương mại thành nghĩa vụ pháp lý. Một bản dự thảo tốt phải phù hợp với pháp luật. Nội dung cũng cần sát với quy trình vận hành. Tình huống vi phạm phải được dự liệu trước khi ký.
Việc sử dụng Luật sư soạn thảo, rà soát hợp đồng kinh tế giúp doanh nghiệp sớm nhìn thấy rủi ro. Ở giai đoạn trước khi ký, các bên vẫn còn cơ hội đàm phán. Hoạt động rà soát không phải thủ tục làm chậm giao dịch. Đây là bước bảo vệ dòng tiền, tài sản và uy tín. Nó còn giúp duy trì khả năng kinh doanh khi sự cố xảy ra.
Liên hệ OPIC & Associates qua hotline 0902 198 579 để gửi dự thảo. Doanh nghiệp có thể trao đổi trước về phạm vi rà soát. Đội ngũ luật sư sẽ đánh giá cấu trúc giao dịch. Các điều khoản cần ưu tiên sẽ được xác định rõ. Phương án tư vấn được xây dựng theo mục tiêu của doanh nghiệp.
Copyright © 2019 OPIC LAW All Right Reserved
Những điểm mới trong luật tạm giữ, tạm giam
Tháng Ba 22, 2019